ul. Dywizjonu AK "Jeleń" 7B/U4, Warszawa
Konrad Krasuski
Marcin Walasiak
Kamil Piotrowski
Mateusz KozakowskiTermin na odwołanie
7 dni
od doręczenia decyzji (art. 321)
Dobrowolny wyjazd
Od 8 do 30 dni
możliwe przedłużenie, maksymalnie do roku (art. 315–316)
Zakaz wjazdu
Od 6 miesięcy do 10 lat
Polska i strefa Schengen (art. 319)
Cofnięcie zakazu
Możliwe na wniosek
zwykle po upływie połowy okresu (art. 320)
Czym jest decyzja o zobowiązaniu do powrotu
Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu to potocznie deportacja. Wydaje ją komendant oddziału lub placówki Straży Granicznej – z urzędu albo na wniosek wojewody, Policji lub innego organu (art. 310 ustawy o cudzoziemcach). Najczęstsze powody to:
Typowe podstawy (art. 302)
- Przekroczenie okresu pobytu na wizie, w ruchu bezwizowym lub na zezwoleniu
- Praca bez wymaganego zezwolenia na pracę lub oświadczenia
- Wpis do wykazu cudzoziemców niepożądanych lub do SIS
- Cel pobytu inny niż deklarowany
- Względy porządku publicznego lub bezpieczeństwa albo skazanie
Co zawiera decyzja
- Termin dobrowolnego wyjazdu – albo jego brak, jeśli organ widzi ryzyko ucieczki
- Zakaz ponownego wjazdu i okres jego obowiązywania
- W razie potrzeby – państwo, do którego wracasz
- Czasem obowiązki do czasu wyjazdu: zgłaszanie się, zabezpieczenie finansowe, wskazane miejsce pobytu
Brak terminu dobrowolnego wyjazdu oznacza natychmiastowe wykonanie. Jeżeli decyzja nie określa terminu dobrowolnego wyjazdu, może zostać wykonana od razu (art. 315 ust. 5). Skontaktuj się z prawnikiem tego samego dnia.
Przed decyzją: co może ją zatrzymać
Postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu nie wszczyna się albo się je umarza w kilku sytuacjach wymienionych w art. 303 – na przykład gdy jesteś małżonkiem obywatela polskiego, masz zezwolenie na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego UE albo dokument pobytowy innego państwa UE. Jeżeli powrót naruszałby twoje prawo do życia rodzinnego lub prywatnego albo narażałby cię na niebezpieczeństwo, organ musi rozważyć udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych albo zgody na pobyt tolerowany.
To etap, na którym sprawę najłatwiej wygrać. Poinformuj Straż Graniczną o swojej rodzinie, pracy, toczących się postępowaniach i więziach z Polską – i przedstaw dokumenty, a nie tylko oświadczenia.
Odwołanie i sąd
Odwołanie – 7 dni
Odwołanie wnosi się do Komendanta Głównego Straży Granicznej, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 7 dni od doręczenia (art. 321). Nie 14 dni, jak w większości spraw administracyjnych.
Skarga do sądu administracyjnego – 30 dni
Na decyzję wydaną w drugiej instancji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od doręczenia. W skardze można wnieść o wstrzymanie wykonania decyzji.
Kolejne kroki
Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a równolegle – jeśli pozwalają na to okoliczności – wniosek o zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, pobyt tolerowany lub ochronę międzynarodową.
Licz od dnia doręczenia. 7 dni biegnie od dnia, w którym decyzję wręczono ci lub doręczono, a nie od daty na decyzji. Spóźnione odwołanie bardzo trudno uratować.
Zakaz ponownego wjazdu
Decyzja o zobowiązaniu do powrotu co do zasady orzeka zakaz ponownego wjazdu do Polski i innych państw strefy Schengen (art. 318). Twoje dane trafiają wtedy do wykazu cudzoziemców, których pobyt w Polsce jest niepożądany, oraz do Systemu Informacyjnego Schengen. Okres zakazu zależy od podstawy decyzji:
| Podstawa decyzji o zobowiązaniu do powrotu | Okres zakazu (art. 319) |
|---|---|
| Przekroczenie okresu pobytu, brak ważnej wizy, brak środków, wpis do SIS, nielegalne przekroczenie granicy, inny cel pobytu niż deklarowany | Od 6 miesięcy do 3 lat |
| Nielegalna praca lub nielegalna działalność gospodarcza | Od roku do 3 lat |
| Skazanie z przekazaniem do odbycia kary, zagrożenie dla zdrowia publicznego | Od 3 do 5 lat |
| Bezpieczeństwo lub obronność państwa albo porządek publiczny | Od 5 do 10 lat |
Jeżeli nie uiścisz kosztów wydania i wykonania decyzji, zakaz przedłuża się z mocy prawa do dnia ich zapłaty, nie dłużej jednak niż o 5 lat (art. 319 ust. 2). Gdy organ określił termin dobrowolnego wyjazdu i istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że będziesz przestrzegać prawa, może w ogóle odstąpić od orzeczenia zakazu (art. 318 ust. 1a) – warto o to walczyć w postępowaniu.
Cofnięcie zakazu wjazdu
Organ Straży Granicznej, który wydał decyzję, może na twój wniosek cofnąć zakaz ponownego wjazdu (art. 320). Musisz wykazać, że wykonałeś decyzję – wyjechałeś w terminie – albo że masz uzasadnione powody, by wrócić, w szczególności humanitarne.
Zakazu nie cofa się, jeśli
- nie upłynęła połowa okresu zakazu
- koszty decyzji nie zostały uiszczone
- twój wjazd mógłby zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu
- zakaz orzeczono ponownie w ciągu 2 lat od wcześniejszego cofnięcia
Dobrze wiedzieć
- Wymogi połowy okresu i 2 lat nie dotyczą wjazdu ze względów humanitarnych
- Wniosek możesz złożyć z zagranicy, przez pełnomocnika w Polsce
- Po cofnięciu twoje dane są usuwane z wykazu cudzoziemców niepożądanych i z SIS
- Dopiero wtedy warto składać wniosek o nową wizę
Jak pomagamy
Sprawy pilne
- Reprezentacja w postępowaniu o zobowiązanie do powrotu od pierwszego wezwania
- Odwołania w 7-dniowym terminie
- Wnioski o zgodę na pobyt ze względów humanitarnych i pobyt tolerowany
- Skargi do sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji
Po decyzji
- Przedłużenie terminu dobrowolnego wyjazdu
- Wnioski o cofnięcie zakazu wjazdu, składane gdy jesteś za granicą
- Sprawdzenie twoich danych w SIS i w wykazie cudzoziemców niepożądanych
- Zaplanowanie legalnego powrotu: wiza lub zezwolenie na pobyt
Najczęstsze pytania
Właśnie otrzymałem decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Co robić najpierw?+
Sprawdź datę doręczenia i to, czy decyzja określa termin dobrowolnego wyjazdu. Na odwołanie masz 7 dni. Prześlij nam decyzję tego samego dnia – na początek wystarczy skan albo wyraźne zdjęcie.
Czy odwołanie wstrzymuje deportację?+
Jeżeli decyzja wyznacza termin dobrowolnego wyjazdu, wykonuje się ją dopiero, gdy stanie się ostateczna – terminowe odwołanie chroni więc przed jej wykonaniem. Decyzja bez terminu dobrowolnego wyjazdu podlega natychmiastowemu wykonaniu – wtedy liczy się każda godzina.
Czy mogę zostać w Polsce ze względu na rodzinę?+
Być może. Małżeństwo z obywatelem polskim w wielu przypadkach wyklucza wydanie decyzji, a jeżeli deportacja naruszałaby twoje prawo do życia rodzinnego, organ musi rozważyć zgodę na pobyt ze względów humanitarnych. Więzi trzeba wykazać dokumentami.
Wyjechałem z Polski. Czy zakaz wjazdu nadal można cofnąć?+
Tak. Wniosek można złożyć z zagranicy przez pełnomocnika. Zwykle musi upłynąć co najmniej połowa okresu zakazu, a koszty decyzji muszą być uiszczone; wyjątkiem są względy humanitarne.
Czy zakaz dotyczy tylko Polski?+
Zwykle nie. Zakaz obejmuje Polskę i pozostałe państwa Schengen, a twoje dane trafiają do Systemu Informacyjnego Schengen. W kilku przypadkach określonych w art. 318 ust. 3 zakaz dotyczy wyłącznie Polski.
Twój prawnik
Kamil Piotrowski – radca prawny
Kamil prowadzi w KRASUSKI Legal sprawy zobowiązania do powrotu i zakazu wjazdu: postępowania przed Strażą Graniczną, odwołania, skargi do sądu i wnioski o cofnięcie zakazu. Napisz do niego, załączając decyzję i podając datę jej otrzymania.
k.piotrowski@krasuski.legal Warszawa: +48 502 115 589 Wrocław: +48 71 719 59 08
Powiązane przewodniki
Stan prawny na październik 2026 r. (ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079). Artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.
Biuro w Warszawie
How can we help? 
